کد: 139809114257510280

بیماری شقاق یا فیشر

بیماری شقاق مقعدی یا فیشر چیست و چه علت و علائمی دارد؟

کد: 139809114257510280

http://bit.ly/37YfDQJ

، تهران , (اخبار رسمی): این ترک یا شکاف عمیق در ناحیه دیواره کانال مقعد و یا مخاط آن ایجاد شده و فوق العاده دردناک و آزار دهنده است.

بیماری شقاق مقعدی یا فیشر چیست؟ و چه علت و علائمی دارد؟
بیماری شقاق یا فیشر

بیماری شقاق مقعدی یا فیشر (fissure) یکی از انواع بیماری‌های ناحیه نشیمنگاه یا مقعد است. ایجاد این عارضه در ناحیه‌ای حساس از بدن موجب شده، بیماران به دلایلی همچون ترس از معاینه این ناحیه و یا احساس خجالت و شرمساری این بیماری را جدی نگیرند و در زمان مراجعه به پزشک تعلل کنند که در نتیجه آن فرآیند درمان زخم شقاق را پیچیده‌تر خواهند کرد.

دسته‌ای دیگر از این بیماران بدون آگاهی از فرق شقاق و بواسیر یا هموروئید و با درمان‌های خودسرانه و غلط خانگی و گیاهی باعث تشدید آسیب بافتی محل و از دست رفتن فرصت طلایی بهره بردن از درمان‌های ساده می‌شوند.

متأسفانه آموزش‌های صحیحی درباره نحوه مراقبت از خود در برابر بیماری‌های ناحیه مقعد وجود نداشته و یک عادت غلط چون زور زدن اضافی و بیش از حد حین دفع مدفوع از دوران کودکی می‌تواند زمینه ساز ابتلای فرد به بیماری فیشر باشد. افراد می‌توانند با فراگیری نحوه صحیح اجابت مزاج و کنترل رژیم غذایی و مصرف مایعات فراوان از بروز چنین بیماری جلوگیری کنند. 

بیماری شقاق مقعدی یا فیشر چیست؟

شقاق یا فیشر از جمله بیماری‌های مقعدی است. برای آشنایی دقیق با این بیماری، معمولاً مثال ترک‌های پوستی ایجاد شده در فصل‌ سرد سال در اطراف لب‌ها عنوان می‌شود، با این تفاوت که این بار این ترک یا شکاف عمیق در ناحیه دیواره کانال مقعد و یا مخاط آن ایجاد شده و فوق العاده دردناک و آزار دهنده است.

به صورتی که می‌تواند اجابت مزاج و زندگی عادی و روزمره فرد را دچار اختلال کرده و حتی باعث خودداری فرد از عمل دفع به خاطر تحمل درد زیاد در این ناحیه شود. تاخیر در اجابت مزاج یکی از علل ایجاد شقاق به شمار می‌رود، زیرا با هر بار تاخیر فشار زیادی بر ناحیه مقعد وارد خواهد شد.

احتمال بروز این عارضه در هر سنی وجود دارد، اما میزان شیوع بیماری شقاق در کودکان (اغلب نوزادان) و بیماری شقاق در بارداری بیشتر است. به علاوه ممکن است این بیماری علاوه بر مقعد سایر نقاط بدن را نیز تحت تاثیر قرار دهد به طور مثال یکی دیگر از انواع شایع این بیماری شقاق سینه است.

انواع شقاق

این بیماری را می‌توان بر حسب شدت علائم آن و نیز مدت زمان شروع بیماری در دو دسته تقسیم کرد. بر همین اساس انواع شقاق عبارتند از :

شقاق حاد: در صورتی که از شروع علائم کمتر از 8 هفته گذشته باشد، بیماری در نوع حاد دسته بندی می‌شود. در این مورد علائم بیماری خفیف‌تر و عمق زخم نیز کمتر خواهد بود.

شقاق مزمن: در صورتی که مدت زمان شروع علائم از 8 هفته عبور کرده باشد، فیشر مزمن است. در این حالت علائم شدیدتر است و عمق زخم شقاق نیز بیشتر خواهد بود تا جایی که احتمالاً عضله اسفنکتر مقعدی را نیز درگیر می‌کند. همچنین ممکن است شاهد رشد زائده‌های گوشتی در اطراف زخم بود.

علت شقاق مقعدی

اگرچه هنوز علت دقیق و واضحی برای ابتلا به بیماری شقاق مقعدی یافت نشده است. ولی به نظر می‌رسد، مجموعه‌ای از عوامل وراثتی و سبک زندگی و سلامت دستگاه گوارش در بروز این بیماری نقش دارند. به طور مثال اعمال فشار بیش از اندازه در زمان دفع مدفوع باعث کشیدگی دیواره مقعد و ایجاد ترک بافتی در آن می‌شود.

البته این فشار با ابتلا به اسهال و یا یبوست شدید و مکرر تشدید می‌شود و خطر ابتلا به عارضه را افزایش می‌دهد. همچنین ممکن است این بیماری با انواع بیماری‌های زمینه‌ای دریچه مقعد و کف لگن مانند گرفتگی یا اسپاسم عضلانی دریچه مقعد در ارتباط باشد. اما در هر صورت درمان مؤثر این بیماری مستلزم آگاهی از علت دقیق ایجاد آن است. مهمترین علت بیماری شقاق شامل موارد زیر است:

  • عبور مدفوع بزرگ یا سخت
  • یبوست و فشار هنگام حرکات روده : فشار هنگام حرکات روده و عبور مدفوع سخت خطر این بیماری را افزایش میدهد.
  • اسهال مزمن
  • رابطه جنسی مقعدی
  • زایمان : زایمان طبیعی سخت خطر بروز بیماری شقاق در زنان را افزایش می دهد.
  • سن: فیشر مقعد می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد اما در نوزادان و افراد مسن بیشتر دیده می شود.
  • بیماری شقاق در بارداری 
  • علل کمتر شایع شکاف مقعد شامل موارد زیر است:
  • بیماری کرون یا دیگر بیماری های التهابی روده : این بیماری باعث التهاب مزمن روده شده و ممکن است باعث شود که پوشش کانال مقعد نسبت به زخم آسیب پذیرتر شود.
  • سرطان مقعد
  • بیماری‌های مقاربتی مثل اچ آی وی و سیفلیس
  • بیماری سل

علائم شقاق مقعدی

علائم شقاق مقعدی یا فیشر بسته به میزان آسیب بافت در ناحیه مقعد متفاوت است. البته این علائم و شدت آنها در افراد مختلف بسته به علت به وجود آورنده بیماری دارد. این علائم عبارت اند از:

درد شقاق: ناحیه انتهایی دریچه مقعد دارای اعصاب و گیرنده‌های درد فراوانی است، در نتیجه با بروز چنین بیماری درد شدیدی به خصوص به هنگام دفع برای بیمار ایجاد می شود. زخم در این حالت یک شکاف باریک مثل بریدگی با کاغذ است.

خونریزی : با عمیق شدن ترک در دیواره مقعد ممکن است مویرگ‌های این ناحیه نیز دچار آسیب شده و منجر به خونریزی شوند. خون خارج شده از این زخم به رنگ قرمز روشن است. البته ممکن است خونریزی، به شکل خون بر روی مدفوع و یا بر روی کاسه توالت نیز مشاهده شود.

لمس زائده‌ی اضافی کوچک : این نشانه نیز بیشتر در شقاق مقعدی مزمن رویت شده و به شکل یک گوشت اضافی کوچک در انتهای شکاف ایجاد شده، ظاهر می‌شود.

سوزش و خارش مقعدی: ترشحات اسیدی مدفوع و یا روده می‌تواند منجر به احساس سوزش و یا خارش در محل ترک بافتی و یا اطراف آن شود.

لمس زخم مقعد: معمولاً در موارد مزمن بیماری فیشر یک ترک واضح در دیواره مقعد مشاهده می شود، که تا قسمت بیرونی مقعد هم کشیده شده است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

زمان مراجعه به پزشک اهمیت بسیار زیادی در نحوه درمان آن دارد، برای همین منظور هر مقدار زودتر برای درمان اقدام شود، طول درمان کوتاه‌تر خواهد بود.اگر در ناحیه مقعد احساس درد شود و یا پس از اجابت مزاج فرد دچار خونریزی یا خون روی مدفوع یا کاغذ توالت شود، لازم است هرچه سریع‌تر برای درمان زخم شقاق با پزشک مشورت کند.

شکافی که در اطراف دهانه مقعد ایجاد می‌شود بر خلاف زخم‌های جلو یا پشت مقعد، نشان دهنده‌ی یک اختلال جدی دیگر مانند بیماری کرون است.

عوارض شقاق

عوارض شقاق مقعد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

عدم بهبودی، اگر این بیماری مقعدی در طی مدت هشت هفته بهبودی پیدا نکند، شقاق مزمن محسوب می‌شود و ممکن است نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر و تهاجمی داشته باشد.

عود، اگر سابقه ابتلا به شکاف مقعد را داشته باشید، مستعد عود مجدد آن هستید.

افزایش عمق زخم، ممکن است عمق زخم تا عضله‌ی دریچه‌ای مقعد (اسفنکتر مقعد داخلی) گسترش یابد، این باعث می‌شود درمان به سختی انجام شود. درصورتی که عارضه بدون درمان رها شود، ممکن است بیمار در فواصل زمانی، مشکلات مربوط به بیماری را مجدداً تجربه کند که در این صورت نیاز به داروها یا جراحی برای کاهش درد و ترمیم یا رفع شکاف است.

جلوگیری

نکته مثبت در این بیماری این است که با انجام اقدامات پیشگیری در اغلب موارد می‌توان از آن پیشگیری کرد. برخی از مهمترین راهکارهای پیشنهادی برای پیشگیری از این عارضه بدین شرح است:

درمان سریع یبوست و اسهال، رژیم غذایی سرشار از فیبر و افزایش مصرف میوه ها، سبزیجات و غلات، نوشیدن مایعات حداقل 8 لیوان آب در طول روز، ورزش منظم حداقل 30 دقیقه در روز و ترجیحاً ورزش‌های سبک نظیر پیاده روی، اجتناب از وارد کردن فشار به مقعد به منظور دفع، پرهیز از ایستادن و نشستن‌های طولانی مدت، پرهیز از رابطه جنسی مقعدی، اجتناب از مصرف سیگار و مشروبات الکلی، رعایت بهداشت مقعد و خشک کردن آن با دستمال توالت نرم، مصرف ملین با مشورت پزشک و در صورت عدم درمان یبوست، تعویض منظم پوشک در نوزادان و ... .

علاقه مندان به کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت مجله پزشکی بیچشک مراجعه کنند.

### پایان خبر رسمی

اخبار رسمی هویت منتشر کننده را تایید می‌کند ولی مسئولیت صحت مطلب منتشر شده بر عهده ناشر است.

پروفایل ناشر گزارش تخلف
درباره منتشر کننده:

بیچشک

بیچشک مجله الکترونیکی است در حوزه سلامت ، زیبایی و موفقیت افراد که با رویکرد بالا بردن سطح اطلاعات عموم جامعه در حوزه سلامت جسمی و روحی تلاش می کند و هر روزه مطالب مفیدی را از منابع معتبر ذکر شده در انتهای مطالب به مخاطبان خود عرضه می کند.

منتشر شده در سرویس های:

علم و آموزش | بهداشت و درمان