، (اخبار رسمی): کلینیک روانشناسی و روانپزشکی مهر رضوی در مشهد، با تیم مجرب و تجهیزات نوین، آماده است تا در این مسیر کنار شما باشد. اجازه ندهید ابرهای پاییزی، آسمان ذهنتان را برای همیشه تاریک کنند.سلامت روان شما، باارزشترین دارایی شما در هر فصلی از سال است.
با کوتاه شدن روزها و زرد شدن برگها، تغییری نامحسوس اما عمیق در روان بسیاری از انسانها رخ میدهد. در حالی که پاییز و زمستان برای برخی یادآور شبهای یلدا و منظرهی زیبای برف است، برای گروهی دیگر، شروع یک مبارزه فرساینده با غم، بیانگیزگی و رخوت است. این پدیده که در علم روانپزشکی با عنوان افسردگی فصلی شناخته میشود، تنها یک «بیحوصلگی ساده» نیست، بلکه ریشههای بیولوژیک عمیقی در سیستم عصبی ما دارد. در کلینیک مهر رضوی مشهد، با شروع فصول سرد، مراجعین بسیاری را میبینیم که از کاهش ناگهانی انرژی و خلق پایین شکایت دارند. در این مقاله جامع، به بررسی چرایی این پدیده و راهکارهای عملی پیشگیری از افسردگی میپردازیم تا اجازه ندهیم سرمای هوا، گرمای زندگی ما را از بین ببرد. برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره نوبت دهی و انواع دکتر روانپزشک در مشهد میتوانید به این آدرس مراجعه کنید.
اختلال عاطفی فصلی (SAD) چیست و چه علائمی دارد؟
اختلال عاطفی فصلی یا Seasonal Affective Disorder (SAD)، نوعی از افسردگی است که با تغییر فصول و معمولاً در زمانهای مشخصی از سال (اغلب پاییز و زمستان) پدیدار میشود. برخلاف افسردگی بالینی معمولی، این اختلال با بازگشت فصل بهار و تابستان به طور خودکار فروکش میکند.
علائم این اختلال کمی متفاوت از افسردگیهای رایج است. در حالی که افسردگی معمولی ممکن است با بیخوابی و کاهش اشتها همراه باشد، افسردگی فصلی اغلب با «پرخوابی» و «میل شدید به کربوهیدراتها و شیرینیجات» خود را نشان میدهد. فرد احساس میکند وزنه سنگینی به پاهایش بسته شده (احساس فلج سربی)، تمایل به انزوای اجتماعی پیدا میکند، به شدت تحریکپذیر میشود و در تمرکز بر کارهای ساده روزمره دچار مشکل میگردد. شناخت این الگوها، اولین قدم در پیشگیری از افسردگی فصلی است؛ چرا که آگاهی از ماهیت فصلی این غم، از خودسرزنشی بیمار جلوگیری میکند.
نقش کاهش نور خورشید بر ترشح ملاتونین و سروتونین در مغز
چرا با ابری شدن هوا، حال روحی ما دگرگون میشود؟ پاسخ در ساعت بیولوژیک بدن ما (ریتم شبانهروزی) نهفته است. نور خورشید از طریق شبکیه چشم به مغز سیگنال میدهد تا تعادل ناقلهای عصبی را حفظ کند.
۱. سروتونین: این ماده شیمیایی که به «هورمون شادی» معروف است، با قرار گرفتن در معرض نور خورشید در مغز افزایش مییابد. در فصول سرد که شدت و مدت نور خورشید کاهش مییابد، سطح سروتونین افت کرده و فرد دچار علائم افسردگی و بیقراری میشود.
۲. ملاتونین: این هورمون مسئول تنظیم خواب است. تاریکی باعث افزایش ترشح ملاتونین میشود. در روزهای کوتاه و ابری پاییز، بدن شروع به تولید بیش از حد ملاتونین میکند که نتیجه آن خوابآلودگی مفرط، رخوت و بیحالی در طول روز است.
در واقع مغز ما در فصول سرد دچار یک تضاد بیوشیمیایی میشود؛ از یک سو سروتونین کافی برای شادی ندارد و از سوی دیگر ملاتونین اضافی آن را به سمت خواب میبرد. این ناهماهنگی، موتور محرک اصلی افسردگی فصلی است.
اهمیت فعالیت بدنی و ویتامین D در بهبود خلقوخوی پاییزه
یکی از موثرترین راهکارهای پیشگیری از افسردگی در فصول سرد، اصلاح سبک زندگی با تمرکز بر بیولوژی بدن است.
- ویتامین D: این ویتامین که در واقع یک هورمون محسوب میشود، نقش کلیدی در آزادسازی سروتونین دارد. از آنجا که منبع اصلی تامین آن نور خورشید است، اکثر مردم در زمستان دچار کمبود شدید ویتامین D میشوند. آزمایش خون و مصرف مکمل زیر نظر پزشک در کلینیک مهر رضوی، میتواند به طرز شگفتآوری سطح انرژی و خلقخوی شما را بهبود بخشد.
- ورزش منظم: فعالیت بدنی، به ویژه ورزشهای هوازی، مانند یک قرص ضدافسردگی طبیعی عمل میکند. ورزش باعث ترشح اندورفین و دوپامین میشود که بلافاصله سطح خلق را بالا میبرند. حتی ۳۰ دقیقه پیادهروی سریع در ساعتهایی که خورشید در آسمان است، میتواند اثرات مخرب کمنوری را خنثی کند. ورزش نه تنها بدن، بلکه ذهن را نیز از حالت انجماد و سکون خارج میکند.
نوردرمانی و رواندرمانی؛ راهکارهای موثر برای مقابله با افسردگی فصلی
اگر راهکارهای خودمراقبتی کافی نبود، علم پزشکی ابزارهای قدرتمندی برای پیشگیری از افسردگی و درمان آن در اختیار دارد.
۱. نوردرمانی (Light Therapy): در این روش، بیمار هر روز صبح دقایقی را در مقابل یک جعبه نوری (Light Box) قرار میگیرد که نوری با شدت ۱۰ هزار لوکس (بسیار قویتر از لامپهای معمولی) ساطع میکند. این نور، خورشید مصنوعی را برای مغز شبیهسازی کرده و تولید ملاتونین را متوقف و سروتونین را افزایش میدهد. این روش یکی از ایمنترین و سریعترین درمانهای SAD است.
۲. رواندرمانی (CBT-SAD): درمان شناختی-رفتاری ویژه افسردگی فصلی به مراجع کمک میکند تا الگوهای فکری منفی (مثل "من از زمستان متنفرم" یا "تا عید هیچ کاری نمیتوانم بکنم") را شناسایی و با رفتارهای مثبت جایگزین کند. فعالسازی رفتاری، یعنی برنامهریزی برای فعالیتهای لذتبخش حتی زمانی که انگیزه ندارید، کلید موفقیت در این روش است.
زمان مناسب برای مراجعه به روانپزشک جهت پیشگیری از تشدید علائم
بسیاری از افراد به اشتباه تصور میکنند که باید تا بهار صبر کنند تا حالشان خوب شود. اما اگر علائم افسردگی به قدری شدید است که عملکرد شغلی شما را مختل کرده، روابط خانوادگیتان را تیره نموده و یا افکار ناامیدی شدیدی دارید، زمان مراجعه به متخصص فرا رسیده است.
در کلینیک مهر رضوی مشهد، ما توصیه میکنیم افرادی که سابقه افسردگی فصلی دارند، قبل از شروع جدی سرما (اواخر شهریور یا اوایل مهر) یک جلسه مشاوره با روانپزشک داشته باشند. پیشگیری از افسردگی همیشه آسانتر و کمهزینهتر از درمان آن در اوج بحران است. گاهی یک دوره کوتاه دارودرمانی یا چند جلسه نوردرمانی پیشگیرانه، میتواند جلوی فروپاشی روانی در دیماه را بگیرد. روانپزشک با بررسی وضعیت هورمونی و بالینی شما، بهترین پروتکل را برای عبور سالم از ماههای سرد سال تدوین میکند.
جمعبندی
افسردگی فصلی نه یک ضعف شخصیتی است و نه تقصیر شما؛ بلکه واکنشی بیولوژیک به تغییرات محیطی است. با این حال، ما مجبور نیستیم تسلیم این شرایط شویم. با بهرهگیری از راهکارهای علمی پیشگیری از افسردگی، از جمله دریافت نور کافی، فعالیت بدنی، تنظیم سطح ویتامینهای بدن و در صورت لزوم مداخلات تخصصی، میتوانیم پاییز و زمستان را به فصلی برای خودشناسی و آرامش تبدیل کنیم.
کلینیک روانشناسی و روانپزشکی مهر رضوی در مشهد، با تیم مجرب و تجهیزات نوین، آماده است تا در این مسیر کنار شما باشد. اجازه ندهید ابرهای پاییزی، آسمان ذهنتان را برای همیشه تاریک کنند. با اولین قدمهای آگاهانه، خورشید درونی خود را بیدار نگه دارید. سلامت روان شما، باارزشترین دارایی شما در هر فصلی از سال است.
برای دریافت نوبت و مشاوره رایگان کلینیک مهر رضوی به آدرس https://razavibrain.com/ مراجعه کنید.
### پایان خبر رسمی